In 2015 gaan alle jongens en meisjes naar school

Wist je dat...?

• ...een op de vier volwassenen in ontwikkelingslanden -872 miljoen mensen- analfabeet is en tweederde daarvan vrouw?
• ...meer dan 100 miljoen kinderen niet naar school gaan?
• ...basisonderwijs voor alle kinderen 10 miljard dollar per jaar zou kosten - dat is de helft van wat Amerikanen uitgeven aan ijs.
• ...jongeren die de basisschool hebben afgerond, de helft minder kans lopen op HIV dan jongeren die nooit naar school zijn geweest.
• ...basisonderwijs voor iedereen elk jaar 700.000 gevallen van HIV zou voorkomen - ongeveer 30% van alle nieuwe infecties in deze leeftijdsgroep.

Wat houdt Millenniumdoel 2 precies in?

In 2015 moeten alle kinderen in alle landen basisonderwijs volgen. Op dit moment gaat 1 op de 5 kinderen in ontwikkelingslanden nog niet naar school. Vaak worden zij thuis gehouden om mee te helpen in het huishouden of een bijdrage te leveren aan het gezinsinkomen.

Kinderarbeid
Geschat wordt dat er wereldwijd ongeveer 250 miljoen kinderen tussen de 5 en 17 jaar werken. Verplicht en toegankelijk basisonderwijs is een belangrijk middel in de strijd tegen kinderarbeid. Het geeft kinderen de kans om zich verder te ontwikkelen waardoor hun kansen in het leven toenemen. Dit komt uiteindelijk de hele maatschappij ten goede.

Meer scholen
Met flexibele schooltijden kan tegemoet worden gekomen aan de bijdrage die kinderen thuis worden verwacht te leveren. Een andere concrete oplossing is het bouwen van meer scholen om de afstand die kinderen naar school af moeten leggen te verkleinen. Daarnaast is het belangrijk dat schoolgeld en boeken voor iedereen betaalbaar worden.

Gaan we het halen?

Op dit millenniumdoel is aanzienlijke vooruitgang geboekt. In 1990 ging 80 procent van de kinderen in de basisschoolleeftijd naar school, in 2008 was dat gestegen tot 89 procent. Deze stijging zien we overal. Vooral Zuid-Azië heeft grote stappen vooruit gezet. In deze regio is het percentage kinderen dat naar de basisschool gaat gestegen van 75 procent in 1990 naar 90 procent in 2008. Zelfs in sub-Sahara Afrika, dat op veel andere millenniumdoelen slecht scoort, is dit percentage gestegen van 53 naar 76 procent.

Voor het voortgezet onderwijs liggen deze cijfers minder rooskleurig. Slechts 54 procent van de kinderen geniet in ontwikkelingslanden voortgezet onderwijs, in sub-Sahara Afrika is dat nog geen kwart van de kinderen.

Wat doet de VN om dit doel te behalen?

De VN heeft een aantal rapport geschreven genaamd ‘Toward Universal Primary Education' met maatregelen waaruit landen kunnen kiezen om de hele bevolking te voorzien van toegang tot onderwijs van een hoge kwaliteit door te focussen op mensen die moeilijk te bereiken zijn, onderwijs voor meisjes en vrouwen om de cyclus van weinig onderwijs te doorbreken en het versterken van educatieve kansen voor jongeren. Je kunt het rapport downloaden of bestellen.

UNICEF rapporteert het volgende:
Met de hulp van donors en schuldenverlichting, kan Tanzania in 2002 basisonderwijs kosteloos toegankelijk maken voor alle Tanzaniaanse kinderen. Bijna van de ene op de andere dag gingen 1,6 miljoen kinderen naar school en in 2003 kregen er nog eens 3,1 miljoen extra kinderen basisonderwijs.

Studenten als Winifred Kiyabo konden eindelijk naar school om een toekomst voor henzelf op te bouwen. ‘Toen ik negen was ging mijn vader dood en begonnen mijn problemen. Mijn moeder had geen geld om mijn schoolgeld te betalen en de leraren stuurden me naar huis. Maar nu ben ik gelukkig...schoolgeld is afgeschaft en niemand houdt mij tegen om naar school te gaan." Oeganda, Malawi, Kenia en Zambia hebben het schoolgeld ondertussen allemaal af kunnen schaffen waardoor een nieuwe generatie voorzien wordt van de kennis om te slagen in het leven.

Wat gebeurt er in Nederland rond dit thema?

Er gebeurt in Nederland een heleboel om ervoor te zorgen dat kinderen overal ter wereld naar school kunnen. Denk bijvoorbeeld aan de talloze scholen die door particuliere Nederlanders gebouwd worden in ontwikkelingslanden.

SIGN het Schoolfeeding Initiative Ghana Netherlands zorgt ervoor dat kinderen naar school kunnen en lokale boeren een vast inkomen hebben.

In 2005 werd de campagne ‘Recht op Onderwijs' uitgevoerd.  

Het KSSP (Kibale Student Support Programme) zorgt ervoor dat Oegandese jongeren naar school kunnen.

Save the Children biedt structurele hulp om kinderen in ontwikkelingslanden op een blijvende manier te kunnen helpen, zodat kinderen kunnen werken aan een goede toekomst. De projecten die wij uitvoeren richten zich op het recht op onderwijs, gezondheidszorg, en bescherming tegen uitbuiting en misbruik. Zo zetten we bijvoorbeeld scholen op, bouwen we gezondheidsklinieken en voeren we projecten uit ter preventie en bestrijding van aids.

Wat doet de Nederlandse regering?
Uiterlijk 2007 zal vijftien procent van het totale Nederlandse ontwikkelingsbudget aan onderwijs worden besteed. Dat komt neer op circa 600 miljoen euro.

• Nederland ondersteunt allerlei vormen van basic education: basisonderwijs, alfabetisering, trainingen, onderwijs voor volwassenen of voor jongeren die hun school niet hebben afgemaakt.
• Nederland ondersteunt ontwikkelingslanden die serieuze onderwijsplannen maken en uitvoeren. Nederland werkt op dit moment samen met vijftien partnerlanden op het gebied van onderwijs.
• Sinds 2002 is Nederland actief betrokken bij het Fast Track Initiative (FTI). Dat is een internationaal partnerschap van donoren en overheden van ontwikkelingslanden om versneld onderwijshervormingen door te voeren. Nederland steunt internationale organisaties die werken in landen die geen partnerland zijn. Via Unicef worden 'early childhood'-activiteiten ondersteund. Via International Labour Organization (ILO) wordt kinderarbeid teruggedrongen door kinderen opleidingen aan te bieden. Via Unesco gaat er geld naar onderwijs in (post)conflictgebieden.

Voorbeelden:

• Sinds 1998 steunt Nederland het basisonderwijs in Mali. Het Malinese ministerie van Onderwijs heeft een beleidsplan opgesteld en gebruikt het geld voor de bouw van basisscholen, regionale lerarenopleidingen, leerplanontwikkeling en leermiddelen. De bruto scholingsgraad (het aantal kinderen dat in het leerjaar zit waarin ze, gezien hun leeftijd, horen te zitten) in het lager onderwijs is gestegen van 36 procent in 1992 tot 80 procent in 2004. De scholingsgraad van meisjes steeg in dezelfde periode van 21 procent naar 60 procent.
• In 1995 is Bolivia begonnen met de hervorming van het onderwijs: eerst het basisonderwijs en vervolgens de rest. Over twintig jaar moeten de hervormingen voltooid zijn. Bolivia doet dit met financiële steun van Nederland, Zweden, de Wereldbank en de Inter-Amerikaanse ontwikkelingsbank. Gelijke kansen voor jongens en meisjes is een belangrijk uitgangspunt van de hervorming.
• Nederland besteedt in 2005 in Zambia elf miljoen euro aan onderwijs. Daarvan gaat acht miljoen rechtstreeks naar het ministerie van Onderwijs. Met de resterende drie miljoen steunt Nederland particuliere onderwijsorganisaties. Eén daarvan, FAWEZA, krijgt ruim een half miljoen om meer meisjes op school te krijgen en te houden. Dat doen ze onder andere met de Safe Club, een initiatief om jonge meisjes weerbaarder te maken en te leren op te komen voor hun rechten in en rond hun school. Lees het artikel over de Safe Club in het tijdschrift IS.

Bekijk de website van Buitenlandse Zaken!

Wie zijn de experts op dit thema?

Het Development Policy Review Network heeft een database aangelegd van  experts die zich vanuit allerlei vakgebieden bezighouden met de millenniumdoelen. Deze experts zijn per Millenniumdoel gebundeld in de DPRN expertise inventory. Kijk hier voor de experts op het gebied van Millenniumdoel 2.

Wat kan ik doen?

5 Oktober 2009 is de Dag van de Leraar en op 6 oktober start de nationale Onderwijsweek. Door heel Nederland vinden allerlei activiteiten op het gebied van onderwijs plaats. Een goede gelegenheid om Millenniumdoel 2 onder de aandacht te brengen!

Waar vind ik het laatste nieuws over Millenniumdoel 2?

Deadline 2015 is een nieuwsproject van IPS-Vlaanderen over de Millenniumdoelen. IPS wil met een aanhoudende berichtenstroom de millenniumthema's concreet maken en de interesse voor ontwikkeling en armoedebestrijding aanwakkeren. De lange weg naar 2015 wordt geïllustreerd met reportages uit landen die zelden het nieuws halen, succesverhalen en tegenslagen, verhelderend cijfermateriaal en verrassende analyses. De site is er in het Nederlands en het Frans.

Welke BN'er heeft zich aan dit doel verbonden?

Ali B. zet zich in voor kinderen over de hele wereld door middel van zijn werk voor Plan Nederland. Plan streeft naar blijvende verbeteringen in het leven van kansarme kinderen in ontwikkelingslanden door:

• kinderen, hun familie en de gemeenschap waarin zij leven in staat te stellen hun mogelijkheden te vergroten om volledig in de samenleving te participeren;
• het bewerkstelligen van communicatie tussen mensen uit verschillende landen en culturen, zodat er een verstandhouding kan ontstaan die begrip en saamhorigheid bevordert;
• op te komen voor de rechten van kinderen, waar ook ter wereld.

Ali B deed mee aan het project ‘Rap around the World'. In de 7-delige serie nam hij de leerlingen mee naar Colombia, Senegal, Malawi, Bangladesh, Filippijnen, Ecuador en Sri Lanka. Per land bekeek hij hoe kinderen daar leven en hoe het er gesteld is met de rechten van het kind. Er deden ruim 700 VMBO scholen mee aan dit project.