In 2015 hebben alle mannen en vrouwen gelijke rechten

Wist je dat...?

• ...70 % van de 1,3 miljard mensen die op deze wereld in armoede leven vrouw is?
• ...in de minst ontwikkelde landen bijna twee keer zoveel vrouwen boven de 15 als mannen analfabeet zijn?
• ...tweederde van de kinderen zonder basisonderwijs meisjes zijn?
• ...vrouwen tweederde van de wereld's werkuren draaien, de helft van het voedsel produceren en toch maar 10% van het inkomen op deze wereld verdienen en minder dan 1% van het land bezitten?

Wat houdt Millenniumdoel 3 precies in?

Het derde millenniumdoel luidt dat in 2015 mannen en vrouwen gelijkwaardig moeten zijn. Mannen en vrouwen hebben formeel dezelfde rechten. Dit is vastgelegd in internationale mensenrechtenverdragen. In de praktijk blijkt dit echter niet voldoende om discriminatie en achterstelling van vrouwen tegen te gaan.

Trouwen
Zo gaan er in veel landen minder meisjes naar school dan jongens. In 2005 had deze achterstand al ingehaald moeten zijn, maar dat is maar in een paar landen gelukt. Meisjes worden vaak niet naar school gestuurd omdat de ouders dit niet nuttig vinden. Ze gaan er vanuit dat het niet nodig is omdat ze later toch zullen trouwen en kinderen krijgen. Een andere reden om meisjes thuis te houden is omdat ze mee moeten helpen in het huishouden.

Schadelijke praktijken
Om gelijkheid van vrouwen en mannen te realiseren dienen ook schadelijke praktijken als eerwraak, besnijdenis en vrouwenhandel uitgebannen te worden. Deze thema's krijgen speciale aandacht binnen het Nederlandse mensenrechtenbeleid. Onder druk van de Nederlandse regering zijn ook reproductieve en seksuele rechten van vrouwen hoog op de internationale politieke agenda komen te staan.

Gaan we het halen?

Meer meisjes naar school
Het percentage meisjes dat naar de basisschool gaat ten opzichte van het percentage jongens is toegenomen van 87 procent in 1991 tot 96 procent in 2009. Vooral in Zuid-Azië is veel vooruitgang geboekt. De doelstelling van 100 procent lijkt in veel regio's gehaald te gaan worden. In sub-Sahara Afrika (89 procent), Oceanië (89) en West-Azië (91) en is de achterstand van meisjes nog het grootst.

Meer vrouwen in parlement
Wereldwijd is de politieke macht van vrouwen tussen 1990 en 2008 toegenomen. Toch spelen mannen nog steeds een dominante rol. Het aandeel vrouwen in het parlement in ontwikkelingslanden steeg van 10,4 procent in 1990 tot 17,7 procent in 2010. In de ontwikkelde landen steeg dat percentage van 16,3 naar 22,6.

Arbeidsmarkt
Traditioneel werken veel vrouwen in ontwikkelingslanden in de landbouwsector en zijn zij juist ondervertegenwoordigd in andere sectoren. Het maakt de positie van vrouwen kwetsbaar. Veel van het werk in de landbouwsector is onbetaald en de vrouwen missen de grotere zekerheid en sociale bescherming van loonarbeid. Tussen 1990 en 2008 steeg het aandeel vrouwen dat buiten de landbouwsector werkt licht in alle ontwikkelingsregio's, en varieert nu van 19 procent in Zuid-Azië tot 42 procent in Latijns-Amerika en 32 procent in Sub-Sahara Afrika.

Wat doet de VN om dit doel te behalen?

Volgens de VN liggen gelijkheid tussen man en vrouw en empowerment van vrouwen aan de basis van ontwikkeling en het halen van de Millenniumdoelen. Daarom is dit geïntegreerd in de vier belangrijkste afdelingen van het United Nations Development Programme (UNDP), namelijk:

Bestrijden van armoede
Democratisering
Crisis preventie en herstelling
Omgeving en duurzame ontwikkeling

In het GES (Gender Equality Strategy) rapport ‘Empowered and Equal' wordt concreet uitgelegd hoe UNDP interventies kan ondersteunen door het tegengaan van op gender gebaseerd geweld om progressie ten opzichte van ontwikkeling en het bereiken van de Millenniumdoelen te versnellen. Hier kun je meer lezen: http://www.undp.org/women/japan/index.shtml  

Wat gebeurt er in Nederland rond dit thema?

Wat doet de Nederlandse regering?

Het bevorderen van gelijkheid tussen vrouwen en mannen komt terug in alle onderdelen van het ontwikkelingsbeleid. Alleen op die manier kan de discriminatie van vrouwen bestreden worden en krijgen vrouwen en mannen gelijke ontwikkelingskansen. Gendergelijkheid is daarom een centraal aandachtspunt in alle prioritaire sectoren van het Nederlandse beleid.

Het Nederlandse budget voor onderwijs groeit. Uiterlijk in 2007 zal vijftien procent van het totale budget voor ontwikkelingssamenwerking besteed worden aan onderwijs in ontwikkelingslanden. Op dit moment heeft circa 40% van de Nederlandse bijdrage aan onderwijs een expliciete genderdoelstelling.

Ook de verbetering van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten zijn van essentieel belang voor gendergelijkheid en daarmee armoedebestrijding. Reproductieve gezondheid omvat alles wat met voortplanting en seksualiteit te maken heeft. Als vrouwen en meisjes hun seksuele en reproductieve rechten opeisen, kunnen ze hun seksuele leven zelf invullen en bepalen wanneer en met wie zij kinderen willen. Pas als vrouwen zelf kunnen beslissen over hun gezinssituatie, kunnen zij actiever deelnemen aan politiek, het sociaal-culturele leven en aan de economie. Reproductieve rechten zijn dus een basisstap om Millennium Ontwikkelingsdoel 3 te bereiken. Lees meer hierover bij Millennium Ontwikkelingsdoel 5.

Voorbeelden:

• In Bangladesh werkt Nederland samen met de ministeries van Onderwijs en Vrouwen en Kinderzaken aan een actieplan om meer meisjes op school te krijgen. Leraren en schoolleiding krijgen trainingen. Ook moeten tekstboeken en ander lesmateriaal veranderd worden, want het is belangrijk dat kinderen al vroeg leren dat jongens en meisjes gelijk zijn.
• In Burkina Faso ondersteunt Nederland een tienjarenplan voor 'basic education' . In dat plan is veel aandacht voor genderaspecten. Zo worden nieuwe scholen systematisch voorzien van gescheiden latrines voor jongens en meisjes. Het ontbreken daarvan was de belangrijkste reden voor de uitval van wat oudere meisjes. Leerboeken en andere materialen zijn nu gratis. Met name het afschaffen van de ouderbijdrage heeft op korte termijn geleid tot een verhoogde instroom van meisjes.
• Nederland geeft steun aan organisaties van de Verenigde Naties die op allerlei gebieden opkomen voor de rechten van vrouwen: UNFPA, WHO (Wereld Gezondheids Organisatie), UNICEF.
• Nederland geeft ook steun aan internationale non-gouvernementele organisaties die opkomen voor de rechten van vrouwen: IPPF en Marie Stopes International. Deze organisaties zorgen voor training voor vroedvrouwen en dokters en strijden voor de beschikbaarheid van voorbehoedsmiddelen in ontwikkelingslanden.
• Nederland faciliteert via bijdragen aan vrouwenorganisaties seksuele voorlichting die gericht is op het voorkomen van ongewenste zwangerschappen en op het veranderen van seksueel gedrag. Goede preventieprogramma's voor zowel mannen als vrouwen zijn belangrijke schakels in een effectieve hiv/aids-bestrijding. Nederland legt daarom sterk de nadruk op de dwarsverbanden tussen gendergelijkheid, hiv/aids, seksuele en reproductieve gezondheid en rechten.

Bekijk de website van Buitenlandse Zaken!

Wie zijn de experts op dit thema?

Het Development Policy Review Network heeft een database aangelegd van  experts die zich vanuit allerlei vakgebieden bezighouden met de millenniumdoelen. Deze experts zijn per Millenniumdoel gebundeld in de DPRN expertise inventory. Kijk hier voor de experts op het gebied van Millenniumdoel 3.

Welke artikelen zijn er geschreven over dit thema?

De Worldconnectors werken momenteel aan een statement rond het thema ‘Gender en diversiteit'.

Waar vind ik het laatste nieuws over Millenniumdoel 3?

Deadline 2015 is een nieuwsproject van IPS-Vlaanderen over de Millenniumdoelen. IPS wil met een aanhoudende berichtenstroom de millenniumthema's concreet maken en de interesse voor ontwikkeling en armoedebestrijding aanwakkeren. De lange weg naar 2015 wordt geïllustreerd met reportages uit landen die zelden het nieuws halen, succesverhalen en tegenslagen, verhelderend cijfermateriaal en verrassende analyses. De site is er in het Nederlands en het Frans.

Welke BN'er heeft zich aan dit doel verbonden?

Nada van Nie staat voor gelijke rechten voor mannen vrouwen door  ambassadeur te zijn van MYBODY. MYBODY steunt projecten van lokale organisaties in ontwikkelingslanden om nieuwe generaties, vrouwen en mannen, in staat te stellen zelf te beslissen over hun seksuele leven en het krijgen van kinderen. Zo kunnen zij zich beter beschermen tegen ziekten zoals hiv/aids, tegen ongewenste zwangerschap en seksueel geweld en krijgen zij de kans om de armoedespiraal te doorbreken.