In 2015 is kindersterfte sterk afgenomen

Wist je dat...?

• ...in onze huidige wereld elk jaar bijna 11 miljoen kinderen onder de vijf jaar doodgaan, dat is meer dan 1200 elk uur, door makkelijk te voorkomen of behandelen oorzaken?

Wat houdt Millenniumdoel 4 precies in?

Het aantal kinderen dat in ontwikkelingslanden voor de vijfde verjaardag overlijdt moet in 2015 met tweederde zijn teruggebracht ten opzichte van 1990. Dit is het vierde millenniumdoel. Wereldwijd sterven ruim 10 miljoen kinderen voor hun vijfde levensjaar. In Afrika zijn dat ongeveer 1 op de 5 kinderen, in Nederland 1 op de 200.

Voorkomen en genezen
De hoge kindersterfte in Afrika en andere ontwikkelingslanden heeft verschillende oorzaken. Nog steeds overlijden veel kinderen aan ziektes die voorkomen of genezen hadden kunnen worden, zoals diarree, mazelen, longontsteking en malaria. Toegang tot medicijnen, vaccinaties en goede gezondheidszorg is noodzakelijk om deze ziekten te helpen bestrijden.

Preventie en medicijnen
Een andere ziekte die veel kinderen treft is aids. Veel kinderen worden via de moeder besmet met het hiv-virus. Terwijl in westerse landen inmiddels aids-remmers beschikbaar zijn om de gevolgen van de ziekte af te remmen, zijn deze medicijnen voor de meeste mensen in ontwikkelingslanden onbetaalbaar. Naast toegang tot medicijnen en gezondheidszorg zijn preventie en voorlichting van groot belang in de strijd tegen aids.

Gaan we het halen?

In 2009 is de kindersterfte gedaald tot 8,1 miljoen gevallen. Beduidend minder dan de bijna 12,4 miljoen kinderen in 1990 maar nog steeds onaanvaardbaar veel. Bijna de helft van de kindersterfte vindt plaats in sub-Sahara Afrika.

Het kindersterftecijfer in de ontwikkelingslanden daalde van 89 per 1000 in 1990 naar 60 per 1000 in 2009. In Zuid-Azië daalde het sterftecijfer van 124 naar 76, in Noord-Afrika en Midden-Oosten zelfs van 77 naar 43. Deze winst in ontwikkelingslanden is te verklaren doordat tegenwoordig veel meer kinderen worden gevaccineerd tegen mazelen. Het aantal mensen dat wereldwijd overlijdt aan mazelen (voornamelijk kinderen onder de 5 jaar) is dan ook met bijna 75 procent gedaald, van 750.000 in 2000 tot 197.000 in 2007. Ook overlijden er minder kinderen aan malaria omdat zij vaker onder een klamboe slapen.

Een flink aantal landen is er in geslaagd om de kindersterfte terug te dringen. Toch lijkt dit millenniumdoel bij een gelijkblijvende voortgang niet in 2015 gehaald te worden. Vooral in sub-Sahara Afrika blijft de kindersterfte erg hoog. Het sterftecijfer daalt in deze regio maar licht: van 184 in 1990 tot 144 in 2008.

Wat doet de VN om dit doel te behalen?

In het rapport ‘Who's got the power? Transforming health systems for women and children' wordt aangetoond dat drastische, betekenisvolle, duurzame vooruitgang richting het terugbrengen van kinder en moedersterfte vraagt om een intensieve focus op het verbeteren van gezondheidszorg. De auteurs onderstrepen dat verandering mogelijk is en zij leggen een concreet actieplan voor.

Wat gebeurt er in Nederland rond dit thema?

Wat doet de Nederlandse regering?
Goed functionerende gezondheidssystemen vormen een noodzakelijke voorwaarde voor het bereiken van MDG 4. De Nederlandse inzet op dit terrein draagt dan ook bij aan het bereiken van de doelstelling. Ook zet Nederland in op verbeterde zwangerschapszorg, vakkundige begeleiding van de bevalling en goede zorg voor moeder en pasgeborene. Dit gebeurt door versterking van het beroep van vroedvrouwen. Door verbetering van beschikbaarheid van voorbehoedmiddelen en het stimuleren van gebruik van voorbehoedmiddelen voor geboortespreiding. Daarnaast is het beschermen en bevorderen van borstvoeding van belang.

• Nederland steunt sinds 2000, de 'Global Alliance for Vaccines and Immunization'. GAVI bundelt de krachten van onder meer de WHO, UNICEF, ontvangende landen, donoren en industrie voor kindervaccins. Vaccinatieprogramma's zijn vaak het eerste (en soms enige) contact dat kinderen (en hun moeders) hebben met gezondheidszorg.
• Nederland, streeft een geïntegreerde benadering van Early Childhood Development (ECD) na, waarbij rekening wordt gehouden met alle aspecten van de ontwikkeling van het kind tijdens de cruciale eerste levensjaren. De nadruk ligt hierbij op de intersectorale en interministeriële samenwerking om zorg te dragen voor een holistische aanpak waarbij aandacht voor gezondheid, voeding bescherming, emotionele en cognitieve ontwikkeling integreerd. Nederland ondersteunt coördinatie en coherentie van aanpak, onderzoek en capaciteitsopbouw.
• Ook ondervoeding moet aangepakt worden om kindersterfte terug te dringen. Het is daarom van belang om voedsel te verstrekken aan kinderen in gebieden die getroffen worden door rampen, oorlogen en geweld. Nederland ondersteunt daarom organisaties als UNICEF, WFP en het Rode Kruis die voedselhulp verstrekken.
• Nederland zet zich in voor kinderen die het slachtoffer zijn van hiv/aids. Miljoenen kinderen zijn inmiddels gestorven aan deze ziekte of hebben hun ouders erdoor verloren. De Nederlandse steun bereikt de kinderen via internationale organisaties zoals UNICEF en NGO's. In ontwikkelingslanden bieden zij onder meer voedselhulp en voorlichting en helpen op medisch gebied: ze bieden preventie van hiv-overdracht van moeder op kind en kindvriendelijke geneesmiddelen tegen hiv/aids.

Het ministerie gaat uit van een geïntegreerde benadering. Dat houdt in dat het werk dat het ministerie verzet om Millennium Ontwikkelingsdoel 4 te bereiken, nauw samenhangt met de inzet voor andere Millennium Ontwikkelingsdoelen. Daarom zijn MDG7 (een duurzaam leefmilieu), MDG 5 (terugdringen moedersterfte) en MDG 6 (stoppen van de verspreiding van ziektes als aids en malaria) ook van groot belang om de kindersterfte te verminderen.

Voorbeelden

• Mede door Nederlandse steun kon GAVI in 2006 onder meer als resultaat presenteren dat er 138 miljoen kinderen gevaccineerd werden met nieuwe vaccins (tegen hepatitis B, HIb infectie en/of gele koorts).
• Via het partnerschap met UNICEF steunt Nederland tot 2009 met 5 miljoen euro per jaar de zorg voor kinderen die getroffen zijn door hiv/aids. Daarbij horen ook voorlichting en zorg aan zwangere vrouwen die geïnfecteerd zijn met hiv/aids.
• Nederland is voorzitter van de ADEA (Association for the Development of Education in Africa) Working Group on Early Childhood Development, en ondersteunt Nederland de activiteiten van de Consultative Group on Early Childhood Care and Development (CGECCD). Een hernieuwde samenwerking met UNICEF voor de ondersteuing van ECD wordt momenteel uitgewerkt.
• Mede door de Nederlandse bijdrage kon het Global Fund to fight AIDS, Tuberculosis and Malaria (GFATM) eind 2006 onder meer als resultaat presenteren dat 18 miljoen bednetten verspreid zijn voor malaria preventie. Hierdoor zullen gedurende de komende drie jaar zo'n 370.000 gevallen van kindersterfte voorkómen worden.(bron: www.theglobalfund.org)
• Nederland steunt het Joint Learning Initiative on Children and Aids. Dit initiatief brengt uitvoerders, wetenschappers en beleidsmakers bijeen rondom kinderen die geraakt worden door HIV/AIDS. Het doel is ‘evidence-based' actiegerichte aanbevelingen te doen over hoe je op verschillende niveaus kinderen kunt bereiken met essentiële diensten.
• Met uitzondering van de landen die zwaar door de hiv/aids epidemie zijn getroffen vertoont de kindersterfte een dalende trend in vrijwel alle landen waar Nederland de gezondheidssector ondersteunt. In Bangladesh, Nicaragua en Vietnam is de kindersterfte gehalveerd tussen 1990 en 2005; in Mozambique daalde de kindersterfte over dezelfde periode met bijna 40%. (bron: Unicef State of the World 2007)

Bekijk de website van Buitenlandse Zaken!

Wie zijn de experts op dit gebied?

Het Development Policy Review Network heeft een database aangelegd van  experts die zich vanuit allerlei vakgebieden bezighouden met de millenniumdoelen. Deze experts zijn per Millenniumdoel gebundeld in de DPRN expertise inventory. Kijk hier voor de experts op het gebied van Millenniumdoel 4.

Waar vind ik het laatste nieuws over Millenniumdoel 4?

Deadline 2015 is een nieuwsproject van IPS-Vlaanderen over de Millenniumdoelen. IPS wil met een aanhoudende berichtenstroom de millenniumthema's concreet maken en de interesse voor ontwikkeling en armoedebestrijding aanwakkeren. De lange weg naar 2015 wordt geïllustreerd met reportages uit landen die zelden het nieuws halen, succesverhalen en tegenslagen, verhelderend cijfermateriaal en verrassende analyses. De site is er in het Nederlands en het Frans.

Welke BN'er heeft zich aan dit doel verbonden?

Onder andere entertainer Paul van Vliet en actrice/regisseuse Monique van de Ven zijn al jaren ambassadeurs van Unicef.
Unicef helpt regeringen de levensomstandigheden van kinderen blijvend te verbeteren. In nauw overleg met nationale of lokale overheden worden hulpprogramma's opgezet. De belangrijkste actieterreinen zijn veilig drinkwater, basisonderwijs, gezonde voeding, gezondheidszorg en hulp aan kinderen die speciale zorg of bescherming nodig hebben.