In 2015 is de verspreiding van ziektes als aids en malaria gestopt

Wist je dat...?

• ...in sub-Sahara Afrika er momenteel 4,1 miljoen mensen zijn met AIDS die onmiddellijk levensreddende anti-retrovirale medicijnen nodig hebben?
• ...momenteel meer dan 11 miljoen kinderen in Afrika op z'n minst één ouder verloren hebben aan HIV/AIDS en verwacht wordt dat dat getal op zal lopen tot 20 miljoen in 2010?
• ...er wereldwijd 42 miljoen mensen leven met HIV/AIDS? Het is een wereldwijde ramp die elke dag ongeveer 8000 levens opeist in de armste landen.
• ...1 op de 100 mensen wereldwijd seropositief is; een derde van hen is in de leeftijd tussen 15 en 24.
• ...ongeveer 40% van de wereldpopulatie - vooral de bevolking van de armste landen- het risico loopt om malaria op te lopen. Malaria veroorzaakt meer dan 300 miljoen accute zieken, en minstens 1 miljoen doden per jaar.

Wat houdt Millenniumdoel 6 precies in?

Wereldwijd zijn er 39 miljoen mensen besmet met het hiv/aids-virus. Het grootste deel daarvan, 25 miljoen mensen, leeft in Sub Sahara Afrika. In deze regio is aids de belangrijkste doodsoorzaak. Een andere veel voorkomende doodsoorzaak in Afrika is malaria. Van de 1 miljoen slachtoffers per jaar woont 90% in Afrika.

Aidswezen
Aids en malaria zijn meer dan gezondheidsproblemen. Meer dan 15 miljoen Afrikaanse kinderen hebben door aids een of beide ouders verloren. De negatieve gevolgen voor de maatschappij en de economische ontwikkeling van de getroffen landen zijn enorm.

Betaalbare medicijnen
In de millenniumdoelen is vastgelegd dat regeringsleiders zich zullen inzetten om verdere verspreiding van deze ziekten tegen te gaan. Om deze doelstelling te realiseren zijn medicijnen van levensbelang. Bestaande medicijnen zijn voor de meeste mensen in Afrika onbetaalbaar. Hierdoor sterven onnodig miljoenen mensen.

Condooms
Dagelijks worden wereldwijd 14.000 nieuwe mensen geïnfecteerd door het hiv-virus. Om dit te voorkomen zijn goede voorlichting en beschikbaarheid van condooms noodzakelijk.

Gaan we het halen?

Hiv/aids
Sinds 1990 is het aantal besmettingen met hiv in grote delen van de wereld toegenomen. En vele miljoenen mensen zijn sindsdien aan aids gestorven. Maar dankzij verbeterde preventieprogramma's is het aantal nieuwe infecties de laatste jaren gedaald van 3 miljoen in 2001 tot 2,7 miljoen in 2007.

Ook is het aantal mensen dat overlijdt aan aids gedaald van 2,2 miljoen in 2005 tot 2 miljoen in 2007, vooral dankzij een betere beschikbaarheid van aidsremmers. Bijna een derde van alle patiënten krijgt nu deze zogeheten anti-retrovirale medicijnen. Maar ook omdat mensen met hiv langer leven dan voorheen, is het totale aantal geïnfecteerden gestegen van naar schatting 29,5 miljoen in 2001 tot 33 miljoen in 2007. Zie voor meer informatie ook het laatste voortgangsrapport van de VN: Report on the global AIDS epidemic (2008)

Malaria
De voortgang in het terugdringen van malaria is moeilijk vast te stellen, omdat er in weinig ontwikkelingslanden betrouwbare gegevens over bestaan. In 2006 stierven naar schatting zo n 900.000 mensen aan malaria, merendeels kinderen onder de vijf jaar oud. Het risico op malaria lijkt het hoogst te blijven in sub-Sahara Afrika: hier komt zo'n 90 procent van alle malariagevallen voor.

Toch heeft een aantal landen de laatste jaren grote sprongen vooruit gemaakt, zoals Zuid-Afrika, Eritrea en Vietnam. Door de distributie van met insecticide bewerkte klamboes en de introductie van ACT ter behandeling van malaria hebben deze landen het aantal doden als gevolg van malaria flink zien afnemen.

Tbc
In 2006 overleden naar schatting 1,7 miljoen mensen aan tbc en waren 14,4 miljoen besmet. Toch is in de meeste regio's het aantal nieuwe gevallen van tbc per 100.000 mensen gedaald. Zelfs in sub-Sahara Afrika is dit percentage na een explosieve stijging eind jaren '90 sinds 2004 licht aan het dalen. Als deze daling zich voorzet, zal op wereldniveau het doel in 2015 gehaald worden. Voor sub-Sahara Afrika wordt dit echter zeer moeilijk.

Wat doet de VN om dit doel te behalen?

De VN heeft een speciaal programma opgezet voor het bestrijden van AIDS, genaamd UNAIDS. Dit programma helpt landen om HIV/AIDS in het middelpunt van nationale ontwikkeling en armoedebestrijding te plaatsen. UNDP, het ontwikkelingsprogramma van de VN, ondersteunt deze nationale inzet door middel van kennis, middelen en voorbeelden van best practices van over de hele wereld. Kijk hier voor meer informatie:
http://www.undp.org/hiv/

Wat gebeurt er in Nederland rond dit thema?

Wat doet de Nederlandse overheid?

Nederland erkent het belang van een goede gezondheidszorg en ondersteunt in een aantal ontwikkelingslanden (Ghana, Mali, Burkina Faso, Ethiopië, Zambia, Tanzania, Mozambique, Jemen, Nicaragua, Suriname, Bangladesh en Vietnam) de gezondheidssector. In Zuid-Afrika wordt een substantieel hiv/aids programma uitgevoerd. Aids-preventie blijft een speerpunt waarbij voorlichting, het behandelen van SOAs en het beschikbaar stellen van condooms belangrijk is. Het betrekken van mensen met hiv en jongeren in de opzet en uitvoering van programma's is tevens cruciaal voor effectieve aids-programma's. Nederland benadrukt het belang van mensenrechten, openheid rond hiv/aids, en wil de betrokkenheid van overheden, gemeenschappen en maatschappelijke organisaties stimuleren. Ook de strijd tegen malaria en tuberculose, als belangrijkste armoedeziektes vormt integraal onderdeel van het versterken van de gezondheidssector in de bilaterale samenwerking met bovengenoemde landen.

Op internationaal niveau ondersteunt Nederland partnerschappen die zich richten op de bestrijding van deze ziektes, zoals het Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria (GFATM), het Roll Back Malaria Partnership (RBM) en het Global Partnership to stop TB.

Ook de farmaceutische industrie is zich de laatste jaren meer bewust geworden van het belang van een goede gezondheidszorg van mensen in ontwikkelingslanden. Alleen door samen te werken met het bedrijfsleven kunnen er resultaten worden behaald in het terugdringen van bepaalde ziekten. Voorbeelden hiervan zijn het International Aids Vaccine Initiative (IAVI), het International Partnership for Microbicides (IPM), het Medicines for Malaria Venture (MMV), het European Malaria Vaccine Initiative (EMVI) en de Global Alliance for TB Drug Development (GATBD). Voor ondersteuning van deze partnerschappen is een specifiek subsidiekader ontwikkeld.

Voorbeelden en resultaten

• In 2006 werd het Health Insurance Fund (HIF) opgericht. Het HIF werd geïnitieerd door een NGO en de private sector, w.o. een aantal verzekeringsmaatschappijen (AEGON, Achmea en SNS/Reaal). Het HIF is bedoeld om ziektekostenverzekeringen voor lage inkomensgroepen te ontwikkelen en de premiebetaling van deze groepen te subsidiëren, waarbij de deze groepen naar vermogen zelf een (oplopende) eigen bijdrage betalen. Deze basisverzekering, incl. hiv/Aids, tuberculose en malaria is in Nigeria gelanceerd maar zal ook in enkele andere Afrikaanse landen worden geïntroduceerd. Multinationals en lokale ondernemers kunnen via die verzekering hun medewerkers en familieleden verzekeren. Met de Nederlandse bijdrage kunnen ook de allerarmste groepen, zoals vrouwen en inwoners van het platteland, verzekerd worden en dus de medische zorg krijgen die ze nodig hebben.
• Nederland ondersteunt in Ethiopië al meer dan tien jaar een organisatie die condooms verstrekt en voorlichtingscampagnes voert.
• Nederland ondersteunt in Zambia een succesvol thuiszorgproject voor mensen met hiv/aids.
• Dankzij ondersteuning van de WHO en UNAIDS is het aantal mensen dat toegang heeft tot behandeling met aids-medicijnen in ontwikkelingslanden gestegen tot meer dan 2 miljoen mensen in 2006.
• Duizenden jongeren in Nederland, Indonesië en Zuid-Afrika zijn via de campagne Dance4life geïnformeerd over hiv/aids.
• Dankzij de bijdrage aan het STOP TB Partnerschap en de internationale TB bestrijding zijn inmiddels wereldwijd meer dan 20 miljoen mensen van tuberculose genezen via de DOTS strategie.
• Dankzij het nieuwe subsidiekader voor productontwikkeling is voor de periode 2007-2009 voor 80.5 miljoen Euro ter beschikking gesteld aan publiek-private partnerschappen voor ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen, vaccins en diagnostiek op het terrein van AIDS, malaria en tuberculose. Daardoor kan bijvoorbeeld in de 1e helft van 2007 al een nieuw middel tegen malaria op de markt gebracht worden.
• Nederland ondersteunt in het kader van Roll Back Malaria de ontwikkeling van een fonds ter subsidiëring van de aankoop van nieuwe malariamedicijnen, zg. ACT's, om toegang te garanderen voor de allerarmsten.

Bekijk de website van Buitenlandse Zaken!

Wie zijn de experts op dit gebied?

Het Development Policy Review Network heeft een database aangelegd van  experts die zich vanuit allerlei vakgebieden bezighouden met de millenniumdoelen. Deze experts zijn per Millenniumdoel gebundeld in de DPRN expertise inventory. Kijk hier voor de experts op het gebied van Millenniumdoel 6.

Waar vind ik het laatste nieuws over Millenniumdoel 6?

Deadline 2015 is een nieuwsproject van IPS-Vlaanderen over de Millenniumdoelen. IPS wil met een aanhoudende berichtenstroom de millenniumthema's concreet maken en de interesse voor ontwikkeling en armoedebestrijding aanwakkeren. De lange weg naar 2015 wordt geïllustreerd met reportages uit landen die zelden het nieuws halen, succesverhalen en tegenslagen, verhelderend cijfermateriaal en verrassende analyses. De site is er in het Nederlands en het Frans.

Welke BN'er heeft zich aan dit doel verbonden?

Julia Samuël is een Nederlandse oud-televisie- en radiopresentatrice. Ze werkt sinds 2006 voornamelijk voor Drive Against Malaria ter bestrijding en preventie van malaria, door samen met oprichter David Robertson in met name Afrika geïmpregneerde muskietennetten te verspreiden. Julia Samuël besloot haar tv carrière stop te zetten en zich volledig in te gaan zetten in het bestrijden van malaria nadat ze zelf de ziekte in 2006 opliep in Mozambique.