In 2015 leven meer mensen in een duurzaam leefmilieu

Wist je dat...?

• ...in onze huidige wereld ongeveer 2,5 miljard mensen geen toegang hebben tot goede sanitatie en ongeveer 1,2 miljard mensen geen toegang hebben tot een zuivere waterbron?

Wat houdt Millenniumdoel 7 precies in?

Ziek door vuil water
Voldoende en schoon drinkwater ligt aan de basis van een goede gezondheid. Wereldwijd hebben meer dan een miljard mensen echter niet genoeg schoon drinkwater tot hun beschikking. Dit zorgt voor ernstige gezondheidsproblemen, zoals uitdroging en infecties. Jaarlijks overlijden er ongeveer 5 miljoen mensen aan ziekten die het gevolg zijn van vervuild drinkwater. In het zevende millenniumdoel is daarom vastgelegd dat het aantal mensen zonder toegang tot veilig drinkwater in 2015 gehalveerd moet zijn ten opzichte van 1990.

Schone omgeving
Armoedebestrijding gaat hand in hand met milieubescherming. Luchtvervuiling, ontbossing en uitputting van landbouwgrond zijn directe bedreigingen voor de levensomstandigheden en gezondheid van mensen. Een duurzaam milieubeleid is daarom van levensbelang.

Minder mensen in sloppenwijken
Wereldwijd leven ongeveer 900 miljoen mensen in sloppenwijken. In het zevende millenniumdoel is vastgelegd dat het aantal mensen dat in sloppenwijken woont omlaag moet, én dat de levensomstandigheden van de bewoners van krottenwijken verbeterd worden.

Gaan we het halen?

Water
Het lijkt te gaan lukken om het percentage mensen zonder toegang tot veilig drinkwater in 2015 te hebben gehalveerd ten opzichte van 1990. Het percentage mensen mét toegang tot veilig drinkwater steeg van 77 procent in 1990 tot 87 procent in 2008.

Ook het deel van de bevolking in arme landen dat gebruik kan maken van sanitaire voorzieningen steeg in deze periode, van 54 naar 61 procent. De grootste winst werd geboekt in Oost- en Zuidoost-Azië. Deze regionale vooruitgang is echter niet voldoende om de doelstelling in 2015 op wereldniveau te bereiken. Vooral sub-Sahara Afrika en Zuid-Azië lopen nog flink achter. Zie voor meer informatie ook het laatste voortgangsrapport van de WHO: Progress on drinking water and sanitation (2008)  

Ontbossing
Ontbossing vindt nog steeds op grote schaal plaats, ongeveer 13 miljoen hectare per jaar. Toch neemt door steeds meer nieuwe aanplant het netto verlies van bosoppervlakte af. Maar deze nieuwe bossen hebben nog lang niet de ecologische waarde van de oude, biologisch meer diverse bossen.

Ozon
In 1987 werd in Montreal afgesproken om het gebruik van ozonafbrekende stoffen wereldwijd aan banden te leggen. Sindsdien is in de ontwikkelde landen de productie van cfk's praktisch beëindigd. De ontwikkelingslanden lopen hier niet ver op achter. Maar ondanks deze vooruitgang zal het nog zeker tot 2050 duren voordat het gat in de ozonlaag weer hersteld is.
Uitstoot CO2

Ondanks een efficiënter gebruik van energie in veel landen is de uitstoot van CO2 tussen 1990 en 2007 met 35 procent gestegen. Dit wordt vooral veroorzaakt door de bevolkingstoename en economische groei in Azië. Hoewel per hoofd van de bevolking nog steeds de meeste CO2 wordt uitgestoten in de rijke landen, vindt de meeste uitstoot in absolute aantallen nu voor het eerst plaats buiten de westerse wereld.

Meer sloppenwijken
In 1990 telde de wereld zo'n 650 miljoen sloppenwijkbewoners. Inmiddels in dat aantal gestegen tot 800 miljoen. Wel zijn er grote verschillen. Zo beschikken de meeste sloppenwijkbewoners in Azië inmiddels wel over schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen, maar nog niet over voldoende leefruimte per persoon. Dat wil zeggen dat een kamer door drie of meer familieleden gedeeld moet worden. Maar in sub-Sahara Afrika moet de helft van alle sloppenwijkbewoners het nog zonder schoon drinkwater of sanitaire voorzieningen stellen.

Wat doet de VN om dit doel te halen?

Kijk op de speciale pagina voor Millenniumdoel 7 op de website van het United Nations Development Programme. Daar vind je alle informatie over de activiteiten van de UN met betrekking tot Millenniumdoel 7.

Wat gebeurt er in Nederland rond dit thema?

Een jaarlijks evenement gericht op Millenniumdoel 7 is Earth Hour. Dit initiatief is in Australië begonnen, maar heeft zich inmiddels over de hele wereld uitgestrekt. Ook in Nederland gaan op heel veel plekken 1 uur per jaar de lichten uit tijdens Earth Hour.

Wat doet de Nederlandse overheid?
In negentien landen, waarvan het merendeel in Afrika, ondersteunt Nederland verbeterd waterbeheer en de aanleg van drinkwater- en sanitaire voorzieningen. Binnen het nieuwe ORIO programma (Ontwikkelingsrelevante Infrastructuurontwikkeling), dat in 2009 van start gaat, kunnen landen ook voor noodzakelijke infrastructuur in de watersector een beroep doen op deze regeling.

In tien landen, waarvan zes in Afrika, ondersteunt Nederland de ontwikkeling van de plannen voor geïntegreerd waterbeheer. De plannen moeten de basis vormen voor het duurzame gebruik en beheer van beschikbare waterbronnen. Oppervlaktewater, maar ook in toenemende mate grondwater worden bedreigd door overexploitatie, vervuiling, veranderend landgebruik, klimatologische veranderingen en andere invloeden. Het zijn in eerste instantie de armen die de rekening betalen.

Nederland zal in deltagebieden in drie landen samenwerken om in onderling overleg een nationaal programma te formuleren voor klimaataanpassingen in waterbeheer. Dit om bijv. overstromingen te voorkomen, veranderingen in de beschikbaarheid van drinkwater en van water voor voedselproductie beter te waarborgen. De keuze voor de drie delta's zijn nog niet bepaald, maar er wordt gedacht aan Indonesië, Bangladesh, Vietnam, Egypte of Mozambique.
Nederland steunt overheden die hun waterbeleid en waterbeheer willen verbeteren, onder andere via een waterpartnership met de ontwikkelingsbanken en de capaciteitsopbouwprogramma's via UNESCO-IHE, WaterNet, het WSP en CapNet.

In minstens acht landen ondersteunt Nederland programma's voor het gebruik van hernieuwbare energie.
Nederland heeft een aantal analyses uitgevoerd van de negatieve effecten van klimaatverandering op de programma's en projecten waarbij Nederland betrokken is. In vervolg hierop steunt Nederland lokale partners bij het nemen van maatregelen om deze negatieve effecten te kunnen opvangen.
Nederland is een aantal studies gestart over adaptatie om beter inzicht te krijgen in de kosten van adaptatie, in het vraagstuk van verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid en in de mogelijkheden om aan meer fondsen te komen. Doel van deze studies is overheden te steunen bij prioriteitsstelling en planning van aanpassingen aan klimaatverandering, te komen tot betere schattingen van de wereldwijde kosten van adaptatie, wie daarvoor moet betalen en waar de middelen vandaan moeten komen.

Nederland steunt overheden en NGO's op het gebied van capaciteitsopbouw voor adaptatie.
Nederland ondersteunt partnerlanden bij het toetsen van investeringsprojecten en nieuw beleid op mogelijke effecten op het milieu door het opstellen van milieueffectenrapportages.
Nederland probeert de leefomgeving van de bewoners van het regenwoud en het beheer van bossen te verbeteren. Dat beleid is vastgelegd in het Regeringstandpunt Tropisch Regenwoud.
Voorbeelden

Overstromingen in het kustgebied van Bangladesh zijn een jaarlijks gegeven. In het beste geval maken ze de landbouwgrond onbruikbaar, in het slechtste geval eisen ze levens. Sinds 1970 zijn rond één miljoen mensen omgekomen door overstromingen en cyclonen. De stijgende zeewaterspiegel door klimaatverandering maakt het nog gevaarlijker. Daarom 'exporteert' Nederland sinds 2003 zijn kennis over waterschappen naar enkele Bengalese polders. De bewoners, veelal boeren, kunnen hun grond zo effectiever gebruiken. Daar kunnen zeventig miljoen Bengalen baat bij hebben. De bewoners moeten met elkaar overleggen welke dijken ze verstevigen en hoe de sluizen moeten staan. Vroeger deed de overheid dat, sluisbeheerders zijn nu geen ambtenaren meer, maar gekozen leden van het waterschap.

Via de ambassade in Dhaka voert de Bengaalse NGO ‘BRAC' een programma uit voor drinkwater en sanitaire voorzieningen. De Bangladesh Rural Advancement Committee (BRAC) is een grote nationale NGO waar Nederland al vele jaren mee samenwerkt. BRAC richt zich specifiek op de armen in rurale gebieden en heeft een netwerk in 70.000 dorpen in de 64 districten in het land. Hiermee kunnen ze meer dan 100 miljoen mensen bereiken. Het BRAC-programma dat Nederland ondersteunt, voorziet in verbetering van sanitaire faciliteiten voor ca 17 miljoen mensen en drinkwater voor meer dan 8 miljoen mensen.

Op het gebied van drinkwater en sanitatie worden in het kader van publiek-private samenwerking de volgende programma's uitgevoerd: het Nederlandse drinkwaterbedrijf Vitens werkt samen met het overheidsfonds FIPAG in Mozambique om de drinkwatervoorziening voor 100.000 mensen te verbeteren. Vitens is ook actief in Ta'iz, de derde stad van Jemen om, samen met het lokale drinkwaterbedrijf, de hoeveelheid en kwaliteit van water voor de 283.000 inwoners van de stad te verbeteren. Waterfonds Indonesië is een samenwerkingsverband van Nederlandse drinkwaterleidingbedrijven op West-Java en Sumatra dat ernaar streeft 350.000 mensen toegang te geven tot drinkwater. Waterleidingmaatschappij Drenthe werkt aan de realisering van drinkwaterprogramma's in Oost-Indonesië voor 520.000 mensen.

Uit de samenwerking met het Water Supply & Sanitation Collaborative Council in Genève is het Global Sanitation Fund ontstaan dat als doel heeft ruim 15 miljoen mensen in 2015 toegang te geven tot hygiënische sanitatie.

In Vietnam, Laos, Bangladesh en Cambodja zal SNV biogas installaties realiseren voor 1.300.000 mensen in 7 jaar tijd (2011). Biogas installaties zetten mest, menselijke uitwerpselen en ander organisch afval om in brandstof. Biogas kan worden gebruikt in simpele gasovens om te koken en in lampen. Het biologisch afval dat overblijft kan gemakkelijk worden gebruikt als meststof. Het heeft verder als voordeel dat het koken veel minder luchtvervuiling geeft dat met name de gezondheid van vrouwen en meisjes ten goede komt.

Duurzaam gebruik van het bos vereist betrokkenheid van de bevolking die in of van het bos leeft. Nederland steunt een programma dat Bolivianen wil helpen het regenwoud zodanig te exploiteren dat ook hun kinderen er nog profijt van hebben. Alle bosgebruikers (van kleine boeren tot grote houtzagerijen) krijgen voorlichting over de mogelijkheden bosproducten op een duurzame wijze te exploiteren. In veel dorpen krijgt de bevolking steun bij het opzetten van bosbeheerplannen en het ontwikkelen van duurzame vormen van landbouw. Daardoor verbetert hun inkomen en raken zij overtuigd van de noodzaak het bos duurzaam te gebruiken.

De Commissie MER adviseerde in Colombia over de locatie van een nieuwe verbinding met de zee van de lagune bij Cartagena, Doel van de nieuwe verbinding was om de vervuiling van de lagune tegen te gaan, door regelmatige verversing met schoon zeewater. Het MER moest de beste locatie voor de zeeverbinding onderbouwen. De Commissie wees echter op de noodzaak om tegelijkertijd de bron van de vervuiling aan te pakken: de instroom van afvalwater in de lagune. Dit signaal is opgepikt en op dit moment wordt gewerkt aan bronmaatregelen.

Bekijk de website van Buitenlandse Zaken!

Wie zijn de experts op dit thema?

Het Development Policy Review Network heeft een database aangelegd van  experts die zich vanuit allerlei vakgebieden bezighouden met de millenniumdoelen. Deze experts zijn per Millenniumdoel gebundeld in de DPRN expertise inventory. Kijk hier voor de experts op het gebied van Millenniumdoel 7.

Welke artikelen zijn er geschreven over dit thema?

Worldconnectors hebben een statement geschreven over ‘Sustainable development and climate change'. Wil je meer achtergrond informatie, kijk dan op de Worldconnectors website.

Wat kan ik doen?

Verandering kan alleen tot stand komen in dagelijkse praktijk en door actie. Je kunt ervoor zorgen dat jouw carbon footprint zo klein mogelijk blijft.

• Zorg dat je climaatneutraal leeft: vliegen, autorijden en neutrale energie gebruiken.
• sluit je aan/begin een netwerk als Cool Climate. Dit is een netwerk van meer dan 10.000 mensen onder wie schrijvers, acteurs en journalisten. Cool Climate wil een klimaatwet en 3% vermindering van CO2 emissies per jaar.
• Inspireer jezelf door andere websites over klimaat compensatie te bezoeken zoals: www.greenseat.com, www.treesfortravel.nl, www.climateneutralgroup.com, www.klimaatcompensatie.nl, www.klimaatneutraal.biz  

Waar vind ik het laatste nieuws over dit doel?

Deadline 2015 is een nieuwsproject van IPS-Vlaanderen over de Millenniumdoelen. IPS wil met een aanhoudende berichtenstroom de millenniumthema's concreet maken en de interesse voor ontwikkeling en armoedebestrijding aanwakkeren. De lange weg naar 2015 wordt geïllustreerd met reportages uit landen die zelden het nieuws halen, succesverhalen en tegenslagen, verhelderend cijfermateriaal en verrassende analyses. De site is er in het Nederlands en het Frans.

Welke BN'er heeft zich aan dit doel verbonden?

Beau van Erven Doorns gaat voor een duurzaam leefmilieu door zich in te zetten voor de stichting Zeekracht (www.zeekracht.nl). Zeekracht is een non-profit coöperatie, opgezet door Stichting Natuur en Milieu. De ambitie van Zeekracht is om heel Nederland zoveel mogelijk te voorzien van schone energie afkomstig van de Noordzee. Burgerparticipatie speelt hierin een belangrijke rol. Zeekracht hoopt Nederland, met de oer-Hollandse elementen Wind en Water weer op de kaart zetten op het gebied van innovatieve en baanbrekende schone energiewinning. Grootschalige deelname van burgers in energiewinning is nieuw in Nederland.