VN Algemeen

De Verenigde Naties, wat is dat?

De Verenigde Naties (VN) is een internationale organisatie, opgericht in 1945 na de Tweede Wereldoorlog. Het is een mondiale organisatie van overheden, samenwerkend op het gebied van het internationale recht, mondiale veiligheid, behoud van humanitaire rechten, ontwikkeling van de wereldeconomie en het onderzoek naar sociaal-maatschappelijke en culturele ontwikkelingen.

 

De VN heeft een intergouvernementele structuur, wat inhoudt dat de samenwerking plaatsvindt tussen de regeringen van de 192 lidstaten. De lidstaten behouden hun eigen beslissingsbevoegdheid bij de besluitvorming. Deze intergouvernementele structuur verschilt van de supranationale besluitvorming - zoals bij enkele organen van de Europese Unie -, waarbij lidstaten hun beslissingsbevoegdheid op verschillende beleidsterreinen afstaan aan een hogere autoriteit.

 

Meer weten?

• Lees het ABC van de Verenigde Naties: een uitvoerig en zeer volledig thematisch overzicht van de werkzaamheden van de VN, de verschillende VN-organen, programma's en missies, en een historisch overzicht met de belangrijkste resultaten.
• Lees Het beeld ... de werkelijkheid. Vragen en antwoorden omtrent de VN.
• Lees het Handvest van de Verenigde Naties.

Back to top

Wat doet de VN?

De grondslag van de VN is vastgelegd in het 'Handvest van de Verenigde Naties'. Dit document bepaalt de rechten en plichten van de lidstaten en legt de organen en procedures van de Verenigde Naties vast. De beginselen en doelstellingen die hierin worden beschreven, zijn:

• handhaving internationale vrede en veiligheid;
• ontwikkeling van vriendschappelijke betrekkingen die zijn gegroeid op eerbied voor het beginsel van gelijke rechten en van zelfbeschikking van volken;
• bereiken van internationale samenwerking bij oplossen mondiale vraagstukken van economische, sociale, culturele en humanitaire aard;
• bevorderen van respect voor mensenrechten en fundamentele vrijheden;
• dienen als centrum om pogingen van de volken tot het bereiken van gemeenschappelijke doeleinden met elkaar in overeenstemming te brengen.

Back to top

Wanneer is de VN opgericht?

De Verenigde Naties werd in 1945, vlak na het einde van de Tweede Wereldoorlog, opgericht. Op 26 juli 1945 werd het Handvest van de Verenigde Naties (het oprichtingsverdrag) getekend. Het Handvest van de VN trad officieel pas op 24 oktober 1945 in werking. De meerderheid van de oorspronkelijke 51 lidstaten hadden toen het oprichtingsverdrag geratificeerd. Deze datum geldt nog jaarlijks als 'Dag van de Verenigde Naties'.

Back to top

Hoe ziet het logo van de VN eruit?

Het logo van de VN laat de wereld zien die ‘vastgehouden' wordt door olijftakken. Deze staan symbool voor vrede.

Back to top

Wat was de voorganger van de VN?

De Verenigde Naties zijn niet in één keer ontstaan, maar is een ontwikkeling uit voorgaande overeenkomsten en organisaties. Het tot stand komen ervan was een lange, moeizame weg.

Op de Internationale Vredesconferentie van Den Haag in 1899 bespraken meer dan 25 naties gedurende tien weken de opstelling van oorlogsregels, voor zowel te land als ter zee. Deze formele bevestiging van het verlangen naar internationale vrede lag aan de basis van de oprichting van organisaties zoals de Volkenbond en de Verenigde Naties.

Twintig jaar later, bij het Verdrag van Versailles in 1919, kwamen de overwinnaars van de Eerste Wereldoorlog samen om een vredesverdrag te onderhandelen. Op deze conferentie werd de Volkenbond, de voorganger van de Verenigde Naties, opgericht "om internationale samenwerking te bevorderen en vrede en veiligheid in gans de wereld te bereiken". De staten die lid waren van de Volkenbond spraken af om tegen een andere lidstaat van de Volkenbond niet ten oorlog te trekken zonder eerst hun klachten over te maken aan de staat die zich agressief had gedragen. Tegen agressieve staten die geen lid waren van de Volkenbond beloofden ze niet ten oorlog te trekken zonder eerst een verzoek te richten tot deze staat. Belangrijk detail: ook al kwam het oorspronkelijk voorstel van de president van de Verenigde Staten (US) Woodrow Wilson, door binnenlandse druk in de VS kon deze zelf geen lid worden van de Volkenbond. De Volkenbond bleef tot 1946 bestaan en werd ontbonden nadat zij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog niet had kunnen verhinderen.

De Volkenbond is nooit een succes geworden om een aantal redenen:

• De VS was als wereldmacht geen lid.
• Een besluit moest door veertien landen van de raad worden goedgekeurd en daarna nog door alle leden van de Algemene Vergadering.
• Bepaalde landen traden uit, als er een besluit tegen hen werd aangenomen, zoals Japan (1933) en Duitsland (1935).
• De Sovjet-Unie werd in 1939 uit de Volkenbond gezet vanwege de inval in Finland.

Back to top

Hoeveel lidstaten heeft de VN?

Toen de VN werd opgericht waren er 51 landen lid van de Verenigde Naties. Het aantal leden is sinds de oprichting van de VN sterk gegroeid. De dekolonisatie in de jaren vijftig en zestig veroorzaakte een toestroom van nieuwe lidstaten uit het Zuiden. Ook zorgde het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, Joegoslavië en Tsjechoslowakije na het einde van de 'Koude Oorlog' voor een toename van het aantal leden. Na toetreding van Zwitserland en Oost-Timor is Montenegro het laatste land dat in 2006 lid is geworden. De VN hebben momenteel 192 lidstaten. Kijk hier voor een overzicht van alle landen per continent.


Back to top

Wat zijn de officiële talen die binnen de VN worden gesproken?

De officiële talen zijn: Arabisch, Engels, Frans, Mandarijn, Russisch en Spaans.

Back to top

Hoe is de VN georganiseerd?

De VN-familie van organisaties bestaat uit:

• De VN zelf, die zes hoofdorganen omvat: de Algemene Vergadering, de Veiligheidsraad, Het Secretariaat, het Internationaal Gerechtshof, de Economische en Sociale Raad (ECOSOC) en de Trustschapsraad. Al deze organen zijn gevestigd in New York, behalve het Internationaal Gerechtshof, dat bevindt zich in Den Haag;
• De VN-programma's en -fondsen - waaronder het VN-kinderfonds (UNICEF), het VN-ontwikkelingsprogramma (UNDP) en het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen (UNHCR) - die zich inzetten voor ontwikkeling, humanitaire hulp en mensenrechten;
• Gespecialiseerde organisaties actief op gebieden als gezondheidszorg, landbouw, internationale luchtvaart en meteorologie. De gespecialiseerde organisaties, verbonden met de VN door speciale overeenkomsten, doen hun werk in samenspraak met de VN, maar zijn afzonderlijke, autonome organisaties.

Klik hier voor een organogram van de voornaamste VN-organen.

Back to top

Wat is de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties?

In de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN) komen alle 192 lidstaten van de VN bijeen. In deze vergadering heeft elk land één stem. De besluiten van de AVVN zijn niet bindend voor de lidstaten. De vergadering komt in een jaarlijkse sessie bijeen. Deze begint normaal gesproken op de derde dinsdag van september en duurt tot half december.

Meer weten?

Kijk op de officiële website van de VN (Engelstalig) of de website van UNRIC (Nederlandstalig).

Back to top

Wat is de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties?

De VN Veiligheidsraad is primair verantwoordelijk voor het handhaven van de ‘internationale vrede en veiligheid'. Deze verantwoordelijkheid staat in het Handvest van de Verenigde Naties omschreven. De Raad telt vijftien leden. Vijf daarvan zijn permanente leden met vetorecht. Deze zijn: China, Frankrijk, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. De andere tien worden voor een termijn van twee jaar verkozen door de Algemene Vergadering. Dit kiezen gebeurt aan de hand van een verdeelsleutel: vijf Afro-Aziatische staten, twee Latijns-Amerikaanse staten, twee West-Europese staten en één Oost-Europese staat. Nederland was voor het laatst in 1999-2000 lid. Het voorzitterschap van de Raad wisselt elke maand.

Meer weten?

Kijk voor meer informatie over de Veiligheidsraad op de officiële website van de VN of op de website van UNRIC.

Back to top

Wie is op dit moment de secretaris-generaal van de Verenigde Naties?

De Zuid-Koreaanse Ban Ki-moon (Ban is zijn ‘achternaam', Ki-moon zijn ‘voornaam') is de huidige secretaris-generaal van de VN. Zijn termijn loopt van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2011.

Meer weten?

Kijk op de eigen (engelstalige) website van Ban Ki-moon.

Back to top

Wie waren de voorgangers van Ban Ki-moon?

1997-2006 Kofi Annan (Ghana)

1992-1996 Boutros Boutros-Ghali (Egypte)

1982-1991 Javier Pérez de Cuéllar (Peru)

1972-1981 Kurt Waldheim (Oostenrijk)

1961-1971 U Thant (Birma)

1953-1961 Dag Hammarskjöld (Zweden)

1946-1952 Trygve Lie (Noorwegen)

1945-1946 Gladwyn Jebb, waarnemer (Verenigd Koninkrijk)

Back to top

Waar staat het hoofdkantoor van de VN?

Het hoofdkwartier van de VN bevindt zich in de Verenigde Staten, in New York. Ook heeft de VN kantoren in Wenen (Oostenrijk), Nairobi (Kenia) en Genève (Zwitserland).

Klik hier als je alle VN kantoren op een wereldkaart wilt zien. Op deze website staan ook de websites van de verschillende kantoren.

Back to top

Wat kan ik doen?

Zelf een bijdrage leveren aan de doelstellingen van de VN? Klik hier.

Back to top