René Grotenhuis - maandag 8 juni 2009 Romero aan de macht

Bijna dertig jaar na zijn martelaarsdood leeft aartsbisschop Romero meer dan ooit. Zeker in El Salvador. Met het aantreden van president Funes, afgelopen maandag, is de geest van de vermoorde bisschop en inspirator van veel El Salvadoranen doorgedrongen in het presidentiële paleis. Ook voor Edin Martinez, vice-minister voor huisvesting en stedelijke ontwikkeling, is Romero een krachtige bron.

Edin was tot 1 juni de directeur van Fundasal, partnerorganisatie van Cordaid op het terrein van stedelijke ontwikkeling. Ik ontmoette hem voor het eerst vijf jaar geleden in San Salvador als bestuurslid van de stichting die via publicaties, onderzoek en bijeenkomsten de nagedachtenis van Romero levend houdt. En twee dagen voor de verkiezingen in zijn land sprak ik hem in Den Haag. Hij hoopte wel op vernieuwing en verandering, maar twijfelde sterk. In de laatste campagneweek probeerde de conservatieve Arena-partij alsnog het tij te keren met een smerige mediacampagne tegen de persoon van Mario Funes. Dat lukte gelukkig niet. El Salvador schaart zich nu in het rijtje Latijns-Amerikaanse landen waar via de stembus gekozen wordt voor verandering.

Verandering die ook grote gevolgen heeft voor maatschappelijke organisaties. Fundasal verliest een gedreven directeur. En hij is niet de enige die de overstap maakt naar de overheid om - nu de kans zich aandient - via de weg van politiek en bestuur de verandering vorm te geven, waar al die jaren voor is gewerkt. Maatschappelijke organisaties in El Salvador streven naar verandering die wordt verankerd in beleid, wetgeving, en hervorming van het belastingstelsel. Daarom is er die nauwe verbinding tussen maatschappelijke organisatie sen politiek. En daarom is de overstap van Edin naar een ministerspost niet zo vreemd.

Hij zal het ongetwijfeld moeilijk krijgen, geconfronteerd worden met politieke tegenstand en een economische macht die geen belang heeft bij verandering. Werken aan betere leefomstandigheden voor krotenwijkbewoners, investeren in sloppenwijken, zorgen dat mensen eigendomsrechten krijgen voor hun stukje grond en hun huis, het zijn veranderingen die hem ongetwijfeld in conflict zullen brengen met bestaande belangengroepen.

Precies in dat soort conflicten helpt het voorbeeld van Romero om rechtop te blijven staan. In het heetst van de strijd, tijdens het militaire conflict eind jaren zeventig en  begin jaren tachtig, onderscheidde Romero zich in de zuiverheid van zijn positie. Zijn solidariteit met de armen stelde hij nooit ter discussie. Maar even onverminderd bleef hij ook de rechtse militairen als mensen te zien: deel van het Salvadoraanse volk, deel van zijn kudde. Nooit uitsluiten altijd insluiten. En zonder angst blijven bij de keuze voor de meest armen.

We zullen Edin missen binnen de Cordaid-gemeenschap. Net nu we samen met Nederlandse bedrijven en instellingen een nieuw project gaan starten op het gebied van stedelijke ontwikkeling in El Salvador. Maar Edin zal daar in het ministerie zijn bijdrage aan leveren. Dat weet ik zeker.

René Grotenhuis

Deze column is integraal overgenomen van de website van Cordaid