Yvonne Donders - donderdag 18 juni 2009 Vrouwen in Europa: het belang van Millenniumdoel 3

Sommige van de Millenniumdoelen zouden al ver voor het einde van de periode in 2015 moeten zijn gerealiseerd. Eén van die doelen waarvan wel gesteld is dat deze al in 2005 flinke vooruitgang zou moeten hebben geboekt is Millenniumdoel 3: het terugdringen van de sekseongelijkheid tussen mannen en vrouwen, vooral in het onderwijs, op de arbeidsmarkt en in de politiek. Vooral de laatste is niet erg bekend, maar daarom niet minder belangrijk. Wist u bijvoorbeeld dat de VN zelf nog nooit een vrouwelijke Secretaris-Generaal heeft gehad?

Millenniumdoel 3 omvat drie specifieke doelstellingen: meer meisjes naar school; meer vrouwen aan het werk in andere sectoren dan de landbouw; en meer vrouwen in de nationale parlementen.

Natuurlijk is onderwijs voor meisjes en vrouwen essentieel, en zelfs een voorwaarde om deelname op de arbeidsmarkt en in de politiek te verbeteren. Gelukkig is op het terrein van onderwijs grote vooruitgang geboekt en gaan steeds meer meisjes naar school. Ook op het gebied van de arbeidsmarkt is progressie te zien en zijn steeds meer vrouwen in niet-agrarische beroepen werkzaam.

Hoe staat het met de percentages vrouwen in de politiek? In welke getale zijn vrouwen bijvoorbeeld vertegenwoordigd in de nationale parlementen? Een bekend verhaal is dat het land dat de meeste vrouwen in het nationale parlement heeft, een niet-westers land is en één van de armste landen van de wereld: Rwanda. Dit land heeft in de Grondwet vastgelegd dat minimaal 30 procent van de zetels in het parlement door vrouwen moet worden bezet. In Rwanda is op dit moment zelfs bijna 50 procent van de Tweede Kamer vrouw en in de Eerste Kamer is dat percentage 35 procent. In de regering van Rwanda is 34 procent vrouw.

Het wereldwijde cijfer is echter niet zo gunstig. In 2008 bezetten wereldwijd vrouwen ongeveer 18 procent van de zetels in parlementen. Nederland doet het redelijk met 37 procent vrouw in de Tweede Kamer. Wel opvallend is dat in Nederland de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer beide vrouw zijn.

Onlangs werden in de verschillende landen in Europa verkiezingen gehouden voor het Europees Parlement. Hoe doet het Europees Parlement het zelf op het gebied van de participatie van zowel vrouwen als mannen? Het is interessant te zien dat het percentage vrouwen in het Europees Parlement bijna verdubbeld is sinds 1976: van 18 procent tot 31 procent in 2004 en verwacht wordt dat dit aantal licht stijgt met de uitkomsten van 2009. Opvallend is de verdeling tussen de verschillende lidstaten. Nederland doet het goed met een verhouding van 52 procent man en 48 procent vrouw. Het slechtste jongetje (uiteraard!) van de klas is Malta, met geen enkele vrouw in het Europees Parlement. Ook laag scoren Tsjechië met 18 procent vrouwen, Ierland en Litouwen met 25 procent en Slovenië met 29 procent. Zou het helpen om, net als in Rwanda, bepaalde quota vast te stellen voor het aantal vrouwen dat in het Europees Parlement zou moeten zitten? Ik denk het niet. Het is meer een kwestie van inspanning om het voor vrouwen - met name met kinderen - mogelijk te maken een dergelijke baan te hebben, met eventueel verhuizen, veel reizen en de onzekerheid om wellicht na vier jaar weer iets anders te moeten doen.

Millenniumdoel 3 en specifiek het vergroten van de participatie van vrouwen in de politiek zal niet voor iedereen direct als prioriteit klinken. Zijn het bestrijden van de armoede en het verbeteren van gezondheidszorg niet veel urgenter? Natuurlijk sterft er niemand als de situatie van vrouwen in de parlementen niet verbetert. We moeten echter niet vergeten dat alle Millenniumdoelen samenhangen met politieke besluitvorming. Het is dus van groot belang dat iedereen daaraan mee kan doen, vrouwen en mannen.